پرسش: روایتی از امام صادق(ع) وارد شده که فرمودند: «ما خاندان، خداوند همواره در میان ما کسی را برمیانگیزد که قرآن را از آغاز تا پایان بداند.» ۱. آیا میتوان این مضمون را بر حضرت زهرا(س) نیز تطبیق داد، بهویژه با در نظر گرفتن تعبیر «یبعث» (برمیانگیزد)؟ ۲. این روایت را چگونه در حقّ حضرت زهرا(س) باید فهمید؟ ۳. برخی خطبا گفتهاند سبب شهادت حضرت زهرا(س) ضربههای تازیانه بوده، چون ایشان مسموم شدهاند. آیا روایتی بر این مطلب دلالت دارد؟
۱. در توصیف «مصحف فاطمه(س)» از امام باقر(ع) چنین وارد شده است:
«… و در آن علمِ قرآن همانگونه که نازل شده، و علم تورات همانگونه که نازل شده، و علم انجیل، و زبور …»
این نشان میدهد که حضرت زهرا(س) بهرهای عظیم از علم الهی و معارف کتابهای آسمانی داشتهاند.
۲. با اینکه آنچه در مصحف حضرت زهرا(س) آمده تنها بخش اندکی از آن علوم است، اما نصوص مستفیضی وجود دارد که علم گسترده حضرت را اثبات میکند و عالمان امامیه این روایات را پذیرفتهاند. بنابراین، تطبیق روایت «یبعث» بر حضرت زهرا(س) از باب اینکه ایشان یکی از مظاهر علم الهی در اهلبیتاند، مانعی ندارد.
۳. روایت مشهور «ما منّا إلّا مقتول أو مسموم» (هیچیک از ما نیست مگر آنکه کشته یا مسموم شود) شامل حضرت زهرا(س) نیز میشود؛ بهویژه با توجّه به حدیث نبویِ مستفیض میان دو گروه درباره اصحاب کساء که فرمود:
«إِنَّكُمْ قَتْلَى وَمَصارِعُكُمْ شَتّى»
(شما کشته خواهید شد و شهادتتان گوناگون است)،
که شاهدی بر عموم این حکم است.
اما روایت خاصی که تصریح کند شهادت حضرت زهرا(س) به وسیلهٔ تازیانه و از طریق سمّ بوده، در منابع معتبر به این شکل نیامده است؛ بلکه اصلِ شهادت و مظلومیت آن حضرت قطعی و ثابت است و کیفیت تفصیلی آن در نقلها متفاوت است.
