عبادات

ثوابِ عمل به واجب، از ثوابِ عمل مستحب بیشتر است؛ چنان‌که مقتضای قاعده نیز همین است.

۱. شخصی را نایب می‌گیرد تا طواف و سعی را از طرف او انجام دهد، سپس خودِ او پس از آن تقصیر می‌کند و بعد با نایب هماهنگ می‌کند تا نایب، طواف نساء را نیز از طرف او انجام دهد.

۲. شخصی که به نیابت از او اعمال را انجام می‌دهد، نباید در حال احرام باشد.

تا زمانی که نسبت به حکم جاهل بوده، قضای نمازها بر او واجب نیست؛ هرچند در یاد نگرفتن حکم کوتاهی کرده باشد، گرچه به‌سبب این کوتاهی گناهکار محسوب می‌شود.

بله، جایز است.

1. اگر انحراف از قبله به اندازهٔ ۹۰ درجه باشد، چنانچه در داخل وقت نماز متوجه اشتباه شود، اعادهٔ نماز واجب است؛ اما اگر خارج از وقت متوجه اشتباه شود، قضا بر او واجب نیست، ولی در صورت عدم تحقیق و جست‌وجوی جهت قبله، قضای نماز مستحب است.

2. اگر انحراف از قبله بیش از ۹۰ درجه باشد، چنانچه در داخل وقت متوجه شود، باید نماز را اعاده کند؛ اما اگر خارج از وقت متوجه شود، قضا بر او واجب نیست، ولی انجام قضای نماز مستحب و مطابق با احتیاط است.

از مصادیق نیکی و خیرخواهی نسبت به پدر، یادآوری و کمک به او برای به‌جا آوردن نماز کامل است؛ هرچند این کار واجب نیست، به‌ویژه در صورتی که پدر دچار سختی و مشقت شدید شود.

بله، اگر پدر در تشخیص و انجام واجبات نماز به راهنمایی فرزند خود اعتماد داشته باشد، جایز نیست که فرزند او را فریب دهد.

1. اهتمام و توجه به مسابقات ورزشی، به هر شکلی که باشد، در صورتی حرام است که به حد افراطی از دلبستگی و شیفتگی برسد؛ به‌گونه‌ای که تعادل عقلانی انسان را از بین ببرد و او را از حکمت و اعتدال خارج سازد. این حالت، «مَجون» نامیده می‌شود؛ زیرا ناشی از کشش افراطی به سرگرمی‌هایی است که تعادل انسان در تدبیر امور زندگی را مختل می‌کنند و عقل تدبیری را مست می‌سازند.

منظور از مستی عقل، دلبستگی و کشش افراطی‌ای است که مانع از توجه انسان به تدبیر امور متعارف زندگی می‌شود.

2. اما اگر این مسابقات موجب دلبستگی و کشش افراطی لهوی نشوند، بلکه تأثیر آن‌ها مانند سایر امور، در حد سرگرمی متعارف یا از امور هدفمند و مباح باشد، پرداختن به آن‌ها حلال است.

3. حکم نماز در سفر برای شرکت در این بازی‌ها نیز تابع همین تفصیل است؛ در صورت نخست، نماز تمام است و شکسته نمی‌شود؛ اما در صورت دوم، نماز شکسته است. همچنین اگر انگیزه سفر، دلبستگی و شیفتگی به این بازی‌ها نباشد، نماز شکسته خواهد بود.

خمس به‌صورت مشاع به مال تعلق گرفته‌است و از‌این‌رو تصرف در آن، حتی در چهار‌پنجم آن، جایز نیست، مگر این‌که حاکم شرعی برای تصرف در مال اذن و اجازه دهد.