پرسش: در زیارت‌نامۀ حضرت ابا‌الفضل العباس (علیه‌السلام) وارد شده‌است: «سَلامُ اللهِ وَسَلامُ مَلائِكَتِهِ الْمُقَرَّبينَ وَاَنْبِيائِهِ الْمُرْسَلينَ [وَعِبادِهِ الصّالِحينَ وَجَميعِ الشُّهَداءِ وَالصِّدّيقينَ، وَالزَّاكِياتُ الطَّيِّباتُ فيـما تَغْتَدي وَتَرُوحُ عَلَيْكَ]». 1. در این زیارت‌نامه، معصوم ملائکه و سلام ملائکه را بر انبیا و مرسلین و سلام انبیا و سلام مرسلین مقدم کرده‌است در حالی که انبیای عظام در نزد خداوند مقرب‌تر هستند. دلیل تقدم ملائکه بر انبیا و مرسلین چیست؟ 2. در زیارت‌نامۀ مذکور، «ملائکه» به وصف «مقربین» موصوف شده‌است. مراد از تقرب ملائکه چیست؟ آیا قرب مکانی مراد است یا قرب مکانتی و منزلتی؟
1. نظیر این تقدم در کتاب کافی، در زیارت حضرت علی‌اکبر (علیه‌السلام) نیز وارد شده‌است.
2. ولی در زیارت حضرت امیر‌المؤمنین، علی (علیه‌السلام)، و زیارت حضرت امام حسین (علیه‌السلام) چنین وارد شده‌است: «سلام الله وسلام ملائكته المقربين والمسلمين بقلوبهم والناطقين بفضلك والشاهدين على أنك صادق صديق». یعنی سلام خداوند و سلام ملائکۀ مقرب، ملائکه‌ای که با جان و دلشان بر تو سلام و درود می‌فرستند و فضل و ثنای تو را باز‌گو می‌کنند و بر این‌که تو صادق و صدّیق هستی گواهی و شهادت می‌دهند.
3. مراد از قرب الهی و تقرب به خداوند به دست آوردن کمال حقیقی و نائل شدن به شرافت وجودی است که ملازم با تمکن در علم و قدرت است. یعنی هر‌کس کمال یابد و به مراتب بلند هستی برسد، علم و قدرتش نیز افزون می‌شود.
4. گاهی به دلیل وجود اغراضی خاص، ترتیب در ذکر امور مطابق با شرافت و مرتبۀ موارد ذکر‌شده نیست. یعنی چنین نیست که همیشه ابتدا شیء اشرف و سپس شریف و… ذکر شود. در این‌جا نیز ترتیب در ذکر مطابق با شرافت و مرتبۀ وجودی موارد ذکر‌شده نیست. ابتدا چیزی را ذکر کرده‌است که مرئی و قابل‌مشاهدۀ حسی برای انسان‌ها نیست و سپس چیزی را ذکر کرده‌است محسوس و قابل‌مشاهدۀ حسی برای انسان‌ها است [یعنی ابتدا ملائکه و سپس انبیا ذکر شده‌است].
5. البته بدون دلیل و قرینۀ متصل یا منفصل، ترتیب در ذکر بر ترتیب در رتبه دلالت می‌کند. برای دست برداشتن از این دلالت باید قرینۀ متصل یا منفصل وجود داشته باشد.