#٣١١٨
پرسش: شخصی با زنی، در حضور ولیّ زن و با آگاهی و رضایت او و با ایجاب و قبول لفظی و با مهریۀ معلوم و مدت گفته‌شده در متن یا ضمن عقد، عقد موقت می‌بندد. مدتِ یاد‌شدۀ در ضمن عقد مدت معلوم و مشخصی نیست، زیرا دو طرف توافق کرده‌اند که با هم ازدواج کنند و تا وقتی ازدواج دائم نکرده‌اند، ازدواج موقتشان ادامه داشته باشد. به سخن دیگر، ازدواج موقت ــ تا زمانی که آن‌ها به صورت رسمی و قانونی ازدواج دائم نکرده‌اند ــ ادامه خواهد داشت و این مطلب به‌عنوان مدت تعیین شده‌است. برای مثال، زن هنگام عقد گفته‌است من با تو ازدواج می‌کنم بر مهریۀ معین‌شده تا زمانی که با هم ازدواج دائمی کنیم و مرد آن را پذیرفته و گفته‌است: «قَبِلتُ» یا این‌که مدت در ضمن عقد به‌صورت صریح گفته نشده‌است، بلکه دو طرف بر مدت یاد‌شده توافق کرده‌اند، ولی آن را صریحاً در ضمن عقد ذکر نکرده‌اند. اینک حکم عقد و ازدواج یاد‌شده چیست؟ آیا عقد موقت صحیح است یا عقد صحیح است، ولی به دائم تبدیل می‌شود یا از اساس عقد و ازدواج باطل است؟
پاسخ:
1. اگر مدت در عقد ذکر نشود، علی‌الأظهر عقد به عقد دائم تبدیل می‌شود.
2. اما در فرض سؤال، اگر انجام دادنِ مراحلِ قانونی و رسمیِ ازدواجِ دائم عرفاً زمانی مشخص و معین داشته باشد، عقد موقت صحیح واقع شده‌است. به سخن دیگر، اگر مدت در عقد ذکر شود و نهایت مدت ازدواج دائمی باشد، به این معنی که تا انجام دادن مراحل رسمی و قانونیِ عقد دائم، عقد موقت پا‌بر‌جا باشد، عقد موقت صحیح و بی‌اشکال است. البته در این صورت، باید انجام دادنِ مراحلِ قانونیِ ازدواجِ دائم عرفاً زمان مشخصی داشته باشد.
3. به هر حال، اگر شخص بخواهد احتیاط کند، باید مدت را به زن ببخشد و او را طلاق دهد. در این صورت، اگر زن و مرد همبستر نشده و دخولی صورت نگرفته باشد، طلاق بائن است. پس از طلاق، باید عقد دائم بخوانند.