1. تفاوت میان حقوق شوهر و همسر، به معنای برتری ذاتی مرد بر زن نیست.

2. همان‌گونه که خداوند متعال می‌فرماید:

﴿وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ﴾

«و خداوند برای کسانی که ایمان آورده‌اند، همسر فرعون را مثال می‌زند؛ آن‌گاه که گفت: پروردگارا! برای من نزد خودت خانه‌ای در بهشت بنا کن و مرا از فرعون و کردار او نجات ده و مرا از قوم ستمگر رهایی بخش.»

آسیه بنت مزاحم، همسر فرعون، چه نسبتی با شوهرش داشت؟ او از زنان کامل بود و چنان‌که آیه شریفه نیز اشاره دارد، الگویی برای مردان و زنان به شمار می‌رود و در آخرت از همسران سرور پیامبران خواهد بود.

این آیه نمونه‌ای از آن است که ملاک برتری میان زن و مرد، ایمان و عمل صالح است، نه مرد بودن یا زن بودن.

3. آیات متعددی بر برابری زن و مرد در اصل ایمان و عمل صالح دلالت دارند؛ اما تفاوت در مراتب ایمان و نوع عمل صالح، از نظر کمّی و کیفی، موجب تفاوت در درجات و مراتب آنان می‌شود؛ چنان‌که خداوند متعال می‌فرماید:

﴿فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ﴾

«پس پروردگارشان دعای آنان را اجابت کرد که من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، چه مرد باشد و چه زن، تباه نمی‌کنم؛ شما از یکدیگرید. پس کسانی که هجرت کردند و از خانه‌هایشان بیرون رانده شدند و در راه من آزار دیدند و جنگیدند و کشته شدند، قطعاً گناهانشان را می‌زدایم و آنان را به باغ‌هایی که از زیر آن‌ها نهرها جاری است، وارد می‌کنم؛ پاداشی از جانب خداوند، و خداوند است که پاداش نیکو نزد اوست.»

و نیز می‌فرماید:

﴿وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ نَقِيرًا﴾

«و هر کس از مرد یا زن، در حالی که مؤمن باشد، کارهای شایسته انجام دهد، آنان وارد بهشت می‌شوند و به اندازه گودی هسته خرما نیز مورد ستم قرار نمی‌گیرند.»

و نیز می‌فرماید:

﴿مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ﴾

«هر کس، چه مرد و چه زن، در حالی که مؤمن باشد، کار شایسته‌ای انجام دهد، قطعاً او را به حیاتی پاک و نیکو زنده می‌داریم و پاداش آنان را بر اساس بهترین اعمالی که انجام می‌دادند، خواهیم داد.»

و همچنین می‌فرماید:

﴿مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ﴾

«هر کس کار بدی انجام دهد، جز به همان اندازه کیفر داده نمی‌شود و هر کس، چه مرد و چه زن، در حالی که مؤمن باشد، کار شایسته‌ای انجام دهد، آنان وارد بهشت می‌شوند و در آنجا بی‌حساب روزی داده خواهند شد.»

4. تفاوت حقوق میان زن و شوهر، صرفاً در محدوده روابط زناشویی و در چارچوب آن رابطه، عقد و محیط مشترک زندگی است؛ نه به‌صورت مطلق و نه در خارج از این محدوده.

این مسئله مانند عقد اجاره است؛ زیرا مالک عین مستأجره در محدوده عقد اجاره، اختیارات بیشتری نسبت به مستأجر دارد؛ اما این برتری صرفاً در چارچوب عقد اجاره است و به‌صورت مطلق و خارج از آن صدق نمی‌کند.

5. علت تفاوت حقوقی میان شوهر و همسر در محدوده روابط زناشویی، این است که شوهر در چارچوب وظایف مربوط به مشارکت زناشویی و زندگی مشترک، وظایف، مسئولیت‌ها و بار بیشتری را بر عهده دارد.

این امر منطقی است؛ زیرا میزان استحقاق، متناسب با وظایف و مسئولیت‌هایی است که شخص بر عهده می‌گیرد؛ چنان‌که خداوند متعال می‌فرماید:

﴿الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ﴾

«مردان سرپرست زنان هستند، به سبب آنکه خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده و نیز به سبب آنکه از اموال خود هزینه می‌کنند.»

دلایل یقینی قرآنی و روایات متواتر بر برتری حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) بر یازده امام از فرزندان ایشان، چه رسد به سایر پیامبران، دلالت دارند.

همچنین در سوره تحریم، آسیه بنت مزاحم و مریم بنت عمران به‌عنوان الگوهایی برای مردان و زنان معرفی شده‌اند.

افزون بر این، در روایات مستفیض آمده است که یکی از فضایل اصطفای ائمه (علیهم‌السلام)، برخورداری آنان از جدّه‌ای چون حضرت خدیجه (سلام‌الله‌علیها) است.

چه بسیار زنانی که از کمال برخوردارند و از هزاران مردی که به کمال نرسیده‌اند، برترند.

7. از همین رو، در روایات آمده است که حق مادر بر فرزند، از حق پدر بیشتر است؛ زیرا مادر در دوران شکل‌گیری و پرورش فرزند، سختی‌ها و مسئولیت‌های فراوانی را بر عهده می‌گیرد.