پرسش: در مورد ازدواج موقت (عقد متعه)، اگر مردی ازدواج دائم داشته باشد و زندگی‌اش طبیعی باشد و از جانب همسرش هیچ کوتاهی وجود نداشته باشد، آیا برای او جایز است که عقد متعه یا همان ازدواج موقت انجام دهد؟ با وجود اینکه همسرش سالم و بدون مشکل است؟ و آیا برای زن نیز جایز است که همانند مرد، شوهر خود را تغییر دهد؟
۱- اصلًا نکاح متعه (ازدواج موقت) مقیّد به هیچ‌یک از شرایط ذکر شده در سؤال نیست.
۲- مگر اینکه متعه با زنی از اهل کتاب باشد و ازدواج با او علنی یا طولانی‌مدت گردد، در این صورت باید با اجازه همسر مسلمان انجام شود، برخلاف متعه کوتاه و گذرا.
۳- اگر زن مجرد باشد، می‌تواند ازدواج موقت متعددی داشته باشد، اما به صورت پی‌درپی و با رعایت شرایط عدّه در صورت وقوع دخول؛ همان‌گونه که در عقد دائم لازم است. مانند آنچه درباره “اسماء بنت عمیس” ذکر شده است.
۴- مشروعیت نکاح موقت به معنای نبود کراهت در برخی موارد نیست؛ همان‌طور که در ازدواج دائم با همسر دوم یا سوم و چهارم، گرچه مشروع است، اما در برخی شرایط کراهت دارد.
۵- مشروعیت نکاح موقت یا دائم می‌تواند در قالب‌ها و صیغه‌های گوناگون و بر اساس شرایط دو طرف و نیز عرف‌های اجتماعی تحقق یابد.
۶- تفاوت بسیاری است میان کلیت و شمول حکم شرعی مشروعیت هر دو نوع ازدواج و میان شکل‌های محدودِ رایج در عملِ عرف متدینان.
۷- بنابراین باید دقت داشت که عمومیت و کلیت مشروعیت این دو نوع نکاح، فراتر از دایره‌ی محدودِ آن چیزی است که در عرف اجتماعی متدینان رواج دارد. آنچه در عرف معمول می‌شود، تمام گستره‌ی آنچه شرعاً مشروع است را نمایندگی نمی‌کند.
۸- به عبارت دیگر، آنچه در عرف به عنوان امر مشروع انجام می‌شود، متأثر از سیاست‌های تدبیری و ملاحظات اجتماعی است و تمام گستره‌ی تشریع را نشان نمی‌دهد.
۹- غالباً دایره‌ی عرفی بسیار محدودتر از دایره‌ی مشروعیت شرعی است؛ چراکه عرف اجتماعی برای مصلحت‌ها و ملاحظات خاص، قیود زیادی بر رفتارها اعمال می‌کند.