#٣٥٥٥
پرسش: 🔹 حدیث اول: از امام صادق (علیهالسلام) نقل شده است که فرمود: نوح (علیهالسلام) پس از طوفان پانصد سال زندگی کرد، سپس جبرئیل (علیهالسلام) نزد او آمد و گفت: «ای نوح! همانا نبوت تو به پایان رسیده و روزگارت کامل شده است. پس به اسم اعظم و میراث علم و آثار علم نبوتی که نزد توست بنگر و آنها را به پسرت سام بسپار؛ زیرا من زمین را هرگز بدون عالمی که بهوسیله او طاعت من شناخته شود و هدایت من معلوم گردد، رها نمیکنم؛ و او در فاصله میان قبض روح پیامبر و بعثت پیامبر دیگر، مایه نجات خواهد بود. و من مردم را بدون حجت، دعوتکننده به سوی خود، راهنما به راه خویش و آگاه به امرم وا نمیگذارم؛ زیرا مقرر داشتهام که برای هر قومی راهنمایی قرار دهم تا بهوسیله او سعادتمندان را هدایت کنم و حجتی بر بدبختان باشد…» 🔹 حدیث دوم: عیسی بن عبدالله به امام صادق (علیهالسلام) عرض کرد: فدایت شوم، عبادت چیست؟ فرمود: نیت نیکو در اطاعت، از راههایی است که خداوند از آن راهها اطاعت میشود. آگاه باش ای عیسی! مؤمن نخواهی بود تا ناسخ را از منسوخ بشناسی. عرض کردم: فدایت شوم، شناخت ناسخ از منسوخ چیست؟ فرمود: آیا چنین نیست که با امامی همراه میشوی و نفس خود را بر نیت نیک در اطاعت او آماده میکنی، سپس آن امام از دنیا میرود و امام دیگری میآید، پس نفس خود را بر نیت نیک در اطاعت او آماده میکنی؟ گفتم: آری. فرمود: این است شناخت ناسخ از منسوخ.
پاسخ:
با توجه به تعبیر «انقضاء نبوت» که در حدیث اول آمده است، آیا میتوان در حدیث دوم از تعبیر «نسخ امامت» استفاده کرد؟
و به همان معنای «انقضاء»؟
۱. نسخ در اینجا به معنای انقضاء و پایان یافتن است، نه به معنای اصطلاحیِ نسخ.
۲. و انقضاء به معنای پایان یافتن دوره کسی است که عهدهدار امر بوده و متصدیِ اداره و سخن گفتن با مردم است.
۳. وگرنه امامت اهلبیت (علیهمالسلام) پایانی ندارد و مانند دیگر برگزیدگان از پیامبران و اوصیای پیشین نیست که دورهشان به پایان برسد.
۴. و نسخ در روایت دوم، گویا ناظر به احکام تدبیری صادرشده از سوی آنان (علیهمالسلام) است، نه به مقام امامت.
