عبادات

1. اجازۀ از فقیه برای گرفتن وام‌های بانکی واجب نیست، زیرا بنا‌بر مبنای ما، الف. ملک بودن بیت‌المال معنا‌دار و صحیح است و ب. اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیهم‌السلام) تعامل با سیستم‌های اجتماعی را اجازه داده‌اند.
2. بنا‌بر نظر صحیح، بانک‌های خصوصی حکمِ بانک‌های دولتی و نیمه‌خصوصی را دارد.
3. آری، برای رها شدن از قرض ربوی و پرهیز از حرام، شخص نباید التزامِ قلبی و جدی بر پرداخت زیادۀ از مبلغ وام داشته باشد.

همان‌طوری که تظلیل سر برایِ شخصِ مُحرم جایز نیست، تظلیلِ سایرِ اعضایِ بدن نیز جایز نیست.

1. تدقیق و وا‌کاوی و توجه بیش‌از حد در وضو و غسل مکروه است. آن‌چه در وضو و غسل لازم است انجام دادن آن به‌صورت معهود و شناخته‌شده است. در این امر نباید افراط و تفریط کرد.
2. وضوی شما صحیح و بی‌اشکال است. ترشحات بینی مانع رسیدن آب به عضو وضو نیست.

1. نقل جسد به یکی از شهر‌های مقدس جایز است.
2. البته باید مدت دفن و… را به کسانی که در امر تدفین و تشییع تخصص دارند و می‌دانند در چه مدتی بدن به چه حالتی در می‌آید، بگویند و از آن‌ها احوال جسد و وضعیت جنازه را جویا شوند و در‌صورت عدم هتک حرمت میت، به انتقال جسد اقدام کنند.

هر دو تعبیر یکی‌اند و تفاوتی با هم ندارند مگر در تعقیب‌هایی که اتیان بلا‌فاصله آمده باشد. تعقیب‌هایی که تأکید شده‌است بدون فاصله از نماز خوانده شوند، مقدم‌اند.

1. نماز‌های میت باید با نیت «قضای آن‌چه در ذمۀ میت بوده‌است احتیاطاً» باشد.
2. خواندن نماز به‌نیابت از میت، به‌صورت جماعت، جایز است، به شرطی که نماز‌ها‌[یی که دو نفر نیت می‌کنند] و روز‌های آن نماز‌ها مختلف باشند، [یعنی هر دو آن‌ها (امام و مأموم) یک نمازِ یک تاریخِ معین را نخوانند].

عمل جراحی یاد‌شده جایز است به شرطی که أ. دارای غرض عقلایی راجح و قابل‌اعتنا باشد و ب. [فقط] مدتی موجب عذر شخص شود و شخص [فقط] تا مدتی معین نتواند وضوی را به‌صورت کامل به جا آورد.

1. وقت دو خطبه به آن‌چه در متن سؤال گذشت (چهل دقیقه) محدود نیست. دو خطبه تا زمانی که سایۀ هر شیئی به اندازۀ آن شیء شود وقت دارد.
2. رسیدن اندازۀ سایۀ هر چیزی به اندازۀ آن چیز وقتِ فضیلتِ نمازِ ظهر است که نزدیک دو ساعت (کمی بیش‌تر یا کم‌تر) است.
3. تأخیر در شروع خطب اشکالی ندارد. بلکه می‌توان خطبۀ اول را بیش از ده دقیقه، تا زمانی که سایۀ اشیا به‌اندازۀ خود اشیاء نرسیده باشد، به تأخیر انداخت.
4. تعجیل در شروع خطبۀ اول لازم نیست، همان‌طوری که اتمام دو خطبه در کم‌تر از یک و ساعت و ربع ضروری نیست. نه تعجیل در ابتدای خطبۀ اول ضروری است و نه تمام کردن دو خطبه در کم‌تر از یک ساعت و ربع.
5. کیفیت نماز جمعه به این صورت است:
دو رکعت است مانند نماز صبح با این تفاوت که قبل از شروع نماز، باید دو خطبه خوانده شود و هر‌یک از دو خطبه باید موارد در پی‌آمده را شامل شود:
أ. حمد و ثنای خداوند سبحان؛
ب. سلام و صلوات بر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) و اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیهم‌السلام)؛
ج. وعظ و توصیۀ به تقوای الهی و اموری مانند آن؛
د. خواندن سوره‌ای کوچک (البته در خطبۀ دوم، می‌توان به جای خواندن سورۀ کامل، آیه‌ای خواند که دارای فائده‌ و مهنایی کامل است، مانند «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ؛ خداوند به عدل و احسان فرمان می‌دهد ــ سورۀ مبارکۀ نحل، آیۀ شریفۀ نود». البته خطبۀ دوم ویژگی دیگری نیز دارد و آن سلام و صلوات فرستادن بر امامان معصوم (علیهم‌السلام) و نام بردن آن‌ها‌ست)؛
ه. احوط ــ البته اگر اقوی نباشد ــ این است که در هر دو خطبه برای مؤمنین و مؤمنات دعا شود. بهتر است در خطبۀ اول بر حمد و ثنای الهی و تقدیس و تسبیح خدای سبحان تمرکز شود و در خطبۀ دوم، آن‌چه به مصلحت جامعه است و آن‌چه منافی مصالح جامعه است باز‌گو شود. بهتر است در خطبۀ دوم، مردم را از اوضاع و احوال و حوادثی که برایشان پیش‌آمده یا پیش خواهد آمد و در دین و دنیایشان مضر یا سود‌مند است آگاه کرد و در اطراف وقایع و لوازم آن‌ها و چگونگی رویارویی با آن‌ها یا واکنش در مقابل آن‌ها سخن گفت.

اگر شخص بعد از اتمام دور چهارم به یاد آورد، می‌تواند سعی را قطع کند و در پشت مقام ابراهیم نماز طواف را بخواند. اگر قبل از اتمام دور چهارم به یاد آورد، باید سعی را تا دور چهارم کامل و بعد از اتمام آن دور، سعی را قطع کند و نماز طواف را به جا آورد.

اگر شخص هنگام عکس گرفتن به صورت یا اندام خود نگاه کند، حکم نگاه کردن به آیینه را دارد.

اگر رکن نماز ترک شده باشد یا صحیح به جا آورده نشده باشد، قضای نماز واجب است، اعم از این‌که نماز را میت خوانده باشد یا وارث از طرف میت خوانده باشد.

در روایات وارد شده‌است اقامۀ نماز به معنی رکوع طولانی و سجدۀ طولانی در همۀ رکعات است. در روایات، طولانی کردن رکوع و سجده در همۀ رکعات سنت و روش توبه‌کنندگان معرفی شده‌است.
در روایت وارد شده‌است که حضرت آدم، ابو‌البشر، برای حضرت حق به سجده رفت و تا سه روز و سه شب سر از سجده بر‌نداشت.

1. بله، به‌محض در‌یافت حقوق باز‌نشستگی، پرداخت خمس آن واجب است و شخص باید خمس آن را بپردازد، زیرا شخص باز‌نشسته از چند سال قبل آن را به‌دست آورده و مالک آن است، هر‌چند به‌لحاظ رسمی و قانونی هنوز آن را قبض نکرده‌است.
2. شخص باز‌نشسته از چند سال قبل مالک حقوق باز‌نشستگی است، ولی تا قبل از باز‌نشستگی آن را در‌یافت نکرده‌است. در‌نتیجه خمس آن از چند سال قبل واجب شده‌است، ولی پرداخت آن تا قبل از در‌یافت واجب نیست و به‌محض در‌یافت، پرداخت خمس آن نیز واجب می‌شود. به بیان دیگر، ملاک وجوب خمس، زمان تملک است، نه زمان قبض و در‌یافت.
3. این حکم در‌مورد حقوق باز‌نشستگی است و اعطائات دیگر دولتی را [تحت هر عنوانی که باشد، مانند هدیه، کمک معیشتی، سبد خرید و…] شامل نمی‌شود.

به‌لحاظ تکلیفی، نماز طواف باید بلا‌‌فاصله بعد از طواف به جا آورده شود، ولی اتیان فوری شرط صحت طواف یا شرط صحت نماز طواف نیست (یعنی واجب است نماز طواف بلا‌فاصله بعد از طواف به جا آورده شود و اگر نماز طواف بلا‌فاصله بعد از طواف خوانده نشود، شخص مرتکب گناه شده‌است، ولی به صحت طواف یا نماز طوافش آسیبی نمی‌رسد).

آن‌چه لازم است این است که نماز در پشت مقام ابراهیم (علیه‌السلام) و در نزدیک‌ترین مکان ممکن به آن خوانده شود به طوری که اگر مقام ابراهیم (علیه‌السلام) را از محدودۀ مسجد‌الحرام خارج کنند و در مکانی دیگر قرار دهند، باز باید نماز پشت مقام خوانده شود، در هر جایی که قرار داشته باشد.

بله، نیابت در عمره جایز است و چه‌بسا افضل از اهدای ثواب باشد.

نماز را می‌توان در طبقاتی که محیط به محل طواف است به جا آورد. حاجی باید مکانی را برای نماز طواف انتخاب کند که عرفاً رو به مقام باشد، هر‌چند به‌صورت مایل و مورب.

1. کیفیت سجده به همان نحوی است مؤمنین آن را به جا می‌آورند، یعنی باید نماز‌گزار دو دست خود را بر تختۀ روبه‌رویی‌اش و پیشانی خود را بر خاک و تربت (مُهر) روی تخته بگذارد.
2. بنا‌بر روایات، سجدۀ نماز‌گزار در حال نشسته، تا جای ممکن، باید به سجدۀ کامل و عادی شباهت داشته باشد. تشبه به سجدۀ کامل مقدم بر ایما و اشاره است.

1. نماز او در محل خدمت کامل است، زیرا افزون بر این‌که محل خدمتش وطن سابقش است، محل کار او هست.

2. در وسط راه، (قبل از این‌که به محل خدمت برسد)، اگر مدت سفر شخص بیش‌تر از مدتِ اقامتِ ده‌روزه در محل سکونتش باشد، نمازش کامل است.

3. در سفر‌های غیر‌کاری نمازش شکسته است.

1. روزۀ افرادی که امروز را به نیت آخر شعبان روزه گرفته‌اند [صحیح است و] روزۀ ماه رمضان محسوب می‌شود. اگر این افراد در اثنای روز، چه قبل از زوال و چه بعد از زوال، به حلولِ ماهِ رمضان آگاهی بیابند، باید نیت خود را از روزۀ ماهِ شعبان به روزۀ ماهِ رمضان تغییر دهند.
2. کسی این روز را روزه نگرفته و افطار کرده‌است، [بعد از اعلامِ اولِ ماه]، باید امساک و از مبطلات روزه پرهیز کند و بعد از ماه مبارک رمضان، روزۀ یک روز را قضا کند. برای شخص فقط قضای یک روز واجب است و کفاره‌ای بر ذمۀ او نیست.
3. [پاسخ سؤال سوم نیز از آن‌چه گذشت روشن می‌شود.] اگر شخص آن روز را روزه نگرفته و افطار کرده باشد، [بعد از آگاهی از حلولِ ماهِ مبارکِ رمضان]، باید بقیۀ روز را امساک و از مبطلات روزه پرهیز کند. اگر آن روز را روزه گرفته باشد، [بعد از آگاهی از حلولِ ماهِ مبارکِ رمضان]، باید نیت خود را به روزۀ ماهِ رمضان تغییر دهد.